Prowadzimy specjalistyczną diagnostykę psychologiczną dzieci i młodzieży, między innymi w kierunku spektrum autyzmu (ASD) i ADHD. W procesie diagnostycznym uwzględniamy historię rozwoju dziecka, jego codzienne funkcjonowanie, mocne strony oraz obserwowane trudności. Łączymy informacje z wywiadu, obserwacji i odpowiednio dobranych narzędzi diagnostycznych.
Naszym celem jest nie tylko ocena zgłaszanych trudności, ale przede wszystkim zrozumienie potrzeb dziecka i wskazanie możliwych form wsparcia.
Zrozumieć trudności. Rozpoznać potrzeby. Zaplanować wsparcie.
DIAGNOZA
Występowanie pojedynczych trudności nie przesądza o rozpoznaniu ASD, ADHD ani innego zaburzenia. Znaczenie mają ich nasilenie, czas trwania, kontekst i wpływ na codzienne funkcjonowanie dziecka.
Jakie trudności mogą być wskazaniem do konsultacji?
Nie trzeba wiedzieć, jakie rozpoznanie może wyjaśniać zachowanie dziecka. To zadanie diagnosty — zebrać informacje, przeanalizować je i zaproponować odpowiednie dalsze postępowanie.
Wczesne zrozumienie przyczyn trudności może ułatwić dobranie wsparcia w domu, przedszkolu i szkole. Diagnoza pomaga również rozpoznać zasoby i mocne strony dziecka, na których warto opierać dalszą pracę.
• Wyraźna potrzeba stałości, trudność z akceptowaniem zmian.
• Nietypowe reakcje na bodźce sensoryczne.
• Trudności szkolne niewspółmierne do obserwowanych możliwości dziecka.
• Rozbieżności w funkcjonowaniu dziecka w domu i w szkole.
• Wątpliwości dotyczące przebiegu rozwoju dziecka lub wcześniejszych rozpoznań.
• Trudności z koncentracją uwagi, pamięcią roboczą i organizacją działań.
• Nadmierna ruchliwość, impulsywność lub trudność z hamowaniem reakcji.
• Trudności w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji z rówieśnikami.
• Trudności w rozumieniu sytuacji społecznych i zasad komunikacji.
• Silne reakcje emocjonalne, przeciążenie lub trudności z regulacją emocji.
Rodzice często zgłaszają się do nas, ponieważ widzą, że ich dziecku jest trudno, ale nie wiedzą, z czego te trudności wynikają.
Być może dziecko szybko się rozprasza, ma trudności z organizacją codziennych czynności, silnie reaguje emocjonalnie lub nie odnajduje się w kontaktach z rówieśnikami. Czasem sygnały pojawiają się przede wszystkim w przedszkolu lub szkole, a w domu funkcjonowanie dziecka wygląda zupełnie inaczej.
W zależności od potrzeb diagnostycznych oceniamy także wybrane aspekty funkcjonowania poznawczego, emocjonalnego, społecznego i szkolnego. Jeżeli uzyskane informacje wskazują na potrzebę poszerzenia diagnostyki, omawiamy z rodzicem możliwe dalsze konsultacje i badania.
Diagnostyka w kierunku ADHD dotyczy nie tylko koncentracji, ale także regulacji aktywności, impulsywności, organizacji działań i funkcji wykonawczych.
Sprawdzamy, kiedy występują zgłaszane trudności, od jak dawna są obserwowane i w jaki sposób wpływają na funkcjonowanie dziecka w domu, przedszkolu lub szkole.
W procesie wykorzystujemy wywiad, obserwację oraz standaryzowane narzędzia m.in. Conners, EXAT i inne.
Analizujemy również inne możliwe przyczyny trudności, na przykład problemy ze snem, trudności emocjonalne, specyficzne trudności w uczeniu się lub współwystępujące zaburzenia neurorozwojowe.
ADHD i trudności z uwagą
W naszym Centrum prowadzimy pogłębioną ocenę funkcjonowania dziecka i młodego człowieka. Proces diagnostyczny planujemy indywidualnie,
w zależności od wieku, zgłaszanych trudności, dotychczasowej dokumentacji oraz celu badania.
Nie każde dziecko potrzebuje tego samego zestawu badań. Dobór narzędzi i zakres konsultacji powinny wynikać z rzeczywistych potrzeb diagnostycznych.
Spektrum autyzmu (ASD)
Diagnostyka w kierunku spektrum autyzmu obejmuje ocenę sposobu komunikowania się i budowania relacji, wzorców zachowania, zainteresowań oraz reakcji na zmiany i bodźce sensoryczne.
Ważnym elementem jest historia rozwoju dziecka, w tym wczesna komunikacja, zabawa, kontakty społeczne i funkcjonowanie w różnych środowiskach.
W zależności od wskazań wykorzystujemy obserwację kliniczną, wywiad rozwojowy i standaryzowane narzędzia diagnostyczne, m.in. ADOS-2, ADI-R, ASRS.
Wyniki interpretujemy łącznie z pozostałymi informacjami o dziecku. Pojedynczy wynik testu nie stanowi samodzielnej podstawy rozpoznania.
Diagnoza różnicowa polega na rozważeniu różnych możliwych wyjaśnień obserwowanych objawów, weryfikowaniu hipotez oraz ocenie, czy określone trudności mogą ze sobą współwystępować.
Dlatego nie opieramy wniosków wyłącznie na jednym teście. Analizujemy dane z wywiadu, obserwacji, kwestionariuszy i innych dostępnych źródeł, a w razie potrzeby rekomendujemy dodatkową konsultację specjalistyczną.
Celem jest możliwie trafne zrozumienie funkcjonowania dziecka, a nie potwierdzenie z góry założonego rozpoznania.
Podobne zachowania i trudności mogą mieć odmienne przyczyny.
Dziecko, które ma problem z koncentracją, może doświadczać trudności związanych z ADHD, ale również ze snem, przeciążeniem, lękiem czy specyficznymi trudnościami w uczeniu się.
Podobnie trudności w kontaktach społecznych nie zawsze oznaczają spektrum autyzmu. Mogą wiązać się również z lękiem społecznym, doświadczeniami dziecka, problemami językowymi lub innymi trudnościami rozwojowymi.
Na zakończenie procesu spotykamy się z rodzicem, aby szczegółowo omówić wyniki i odpowiedzieć na pytania.
Rodzic otrzymuje pisemny raport diagnostyczny z opisem funkcjonowania dziecka, wnioskami i zaleceniami. Wyjaśniamy, jakie formy wsparcia mogą być odpowiednie oraz od czego warto rozpocząć dalsze działania.
Jeżeli istnieją wskazania do konsultacji lekarskiej, w szczególności psychiatry dzieci i młodzieży, przekazujemy taką rekomendację. Przygotowana dokumentacja psychologiczna może stanowić pomocny materiał podczas dalszej konsultacji.
Omówienie wyników, raport i zalecenia
04
Po zakończeniu badań analizujemy informacje uzyskane podczas konsultacji, obserwacji i badań standaryzowanych. Sprawdzamy, czy wyniki pochodzące z różnych źródeł są ze sobą spójne i jakie mogą być przyczyny ewentualnych rozbieżności.
Uwzględniamy mocne strony dziecka, obszary wymagające wsparcia oraz wpływ zgłaszanych trudności na jego codzienne funkcjonowanie.
Jeżeli zebrane dane nie pozwalają na sformułowanie jednoznacznych wniosków, wskazujemy ograniczenia oceny oraz możliwe kierunki dalszej diagnostyki.
Analiza wyników i formułowanie wniosków
03
W zależności od celu procesu przeprowadzamy obserwację funkcjonowania dziecka, wywiady, próby diagnostyczne, testy i kwestionariusze standaryzowane.
Zakres badań dopasowujemy do wieku, możliwości poznawczych, sposobu komunikowania się i indywidualnych potrzeb dziecka.
Jeżeli jest to uzasadnione, korzystamy także z informacji przekazanych przez przedszkole, szkołę lub innych specjalistów, z zachowaniem zasad poufności i wymaganych zgód.
Liczba spotkań zależy od zakresu badania i nie musi być identyczna u wszystkich dzieci.
Spotkania diagnostyczne
02
Proces rozpoczynamy od rozmowy z rodzicem lub opiekunem. Poznajemy powód zgłoszenia, aktualne trudności, historię rozwoju dziecka oraz jego dotychczasowe doświadczenia edukacyjne i terapeutyczne.
Analizujemy dostępne dokumenty i wspólnie ustalamy, jakie pytania diagnostyczne wymagają odpowiedzi. Na tym etapie specjalista może zaproponować konkretny zakres badań albo wskazać potrzebę innej konsultacji.
Konsultacja wstępna trwa zazwyczaj 45–60 minut.
Konsultacja wstępna
01
Zależy nam, aby rodzic rozumiał otrzymane wnioski, wiedział, jak wspierać dziecko i od czego rozpocząć dalsze działania.
W razie wskazań rekomendujemy konsultację z innym specjalistą, w tym z lekarzem psychiatrą dzieci i młodzieży.
Nasza dokumentacja psychologiczna może być pomocna w dalszym procesie diagnostycznym, ale nie zastępuje diagnozy lekarskiej ani orzeczeń wydawanych przez uprawnione instytucje.
Nie kończymy na wyniku badania.
Informację o potrzebie dodatkowych konsultacji lub dalszej diagnostyki, jeżeli istnieją takie wskazania, w tym w szczególności lekarza psychiatry czy neurologa.
Wskazówki dotyczące możliwych form pomocy psychologicznej, pedagogicznej lub terapeutycznej.
►
►
Zalecenia do wykorzystania w domu, przedszkolu lub szkole.
Omówienie wniosków diagnostycznych i odpowiedzi na pytania dotyczące wyników.
►
►
Informacje o mocnych stronach dziecka oraz obszarach, w których potrzebuje wsparcia.
Pisemny raport zawierający opis przebiegu i wyników przeprowadzonych badań.
►
►
Jednorazowa wizyta w celu naklejenia taśm , taśmy w cenie zabiegu
© 2025 Centrum Terapii i Rozwoju Dzieci i Młodzieży • Białystok